Hoe houd je concentratie en focus?
18 september 2015 
6 min. leestijd

Hoe houd je concentratie en focus?

Concentratie en focus houden tijdens het werk?  Voor veel mensen  is het een heikel punt. Ze worden zo vaak afgeleid door alle informatie die op hen afkomt of gedachten in hun eigen hoofd dat ze aan het eind van de dag nauwelijks zijn toegekomen aan wat ze eigenlijk van plan waren. Dat geeft onrust, stress en kost bergen energie. Er zijn echter technieken om verstoringen de baas te worden, af te rekenen met uitstelgedrag en geconcentreerd op een hoger niveau te focussen op het echte werk, op dat wat er voor jou en je business echt toe doet en waar je energie van krijgt.

Verleidelijke afleidingen

Het is ook lastig om je balans te vinden als je kijkt naar de onophoudelijke stroom informatie die dagelijks van buitenaf op ons afkomt. Via e-mail, telefoontjes, internet, collega’s, twitter, whats app en wat ik ‘het blauwe monster’ noem: Facebook. Je zoekt op internet ‘even’ iets op en voor je het weet ben je een uur verder. En dan heb je je e-mail nog niet eens geopend. De hele dag door liggen die afleidingen of beter gezegd ‘verleidingen’ op de loer en houden ze je af van het echte creatieve en innovatieve denkwerk, van dat wat je eigenlijk wilt doen. The big rocks in de woorden van Covey: de belangrijke, essentiële taken die bijdragen aan je doelen en waar jij energie van krijgt, maar die het vaak afleggen tegen allerlei minder belangrijke tijd- en energie slurpende zaken die in de waan van de dag op je af komen.

In zekere zin is ingaan op die verstoringen ook een soort vlucht. Immers, zolang je druk bent met van alles en nog wat, kun je andere dingen nog even voor je uitschuiven. Ze bieden je een escape om lastige kwesties uit te stellen. Maar ondertussen spoken die wel in je achterhoofd door, waardoor je je weer gestrest kunt gaan voelen. En die onrust in je hoofd maakt weer dat je je nog minder goed kunt concentreren.

Verslavend

De ellende van al die onderbrekingen, met name de digitale en vooral social media, is dat ze zo verslavend zijn. Dat zit ’m in het onverwachte ervan. We willen nu eenmaal graag verrast worden. Ieder bliepje, piepje of belletje is een signaal dat dat iemand jou nodig heeft, dat je belangrijk bent. Het is die positieve prikkel die het verslavend maakt. Maar dat geluk is van korte duur. Het knagende gevoel dat je je tijd zit te verspillen en er niet echt iets uit je handen komt, blijft langer hangen. En om dat maar weg te drukken, stel je je echte werk nog even uit en check je je e-mail, Facebook of Twitter om te kijken of daar nog iets belangrijks is gebeurd. Je bent beland in een vicieuze cirkel. En voor je het weet is er weer een vermoeiende dag voorbij. Je bent druk geweest, je wilde bergen verzetten, maar bent nauwelijks aan iets wezenlijks toegekomen.

Uit verbinding

Al die tijd dat je naar een schermpje zit te staren, ben je wel online connected, maar niet verbonden met de wereld om je heen. Je bent er wel, maar eigenlijk niet echt. Met je hoofd zit je in een andere wereld. En dat is niet de plek waar je goed en creatief na kunt denken. Het ontbreekt je aan een helicopterview, aan oog voor het grotere geheel, aan een concentratie op een hoger niveau die je zo nodig hebt om echt diepgaand over je organisatie na te kunnen denken. Want de diepte van je denken is direct gekoppeld aan de intensiteit van je concentratie. Tonny Loorbach, oprichter en eigenaar van de Internet Marketing Universiteit, verwoordt dat heel treffend  in dit filmpje:

Je gaat oppervlakkiger denken wanneer je met je kop in een laptop hangt’, zegt hij. ‘Je zou kunnen stellen dat de rijkdom aan informatie op het internet ten koste gaat van jouw individuele diepgang.’ Op internetdieet gaan en disconnecten is volgens hem het beste wat een ondernemer kan overkomen. Je wordt er productiever en creatiever van.

Piekeruurtje

Onderbrekingen komen vaak ook van binnenuit, want elke gedachte leidt af en verstoort je focus. Voortdurend bezig zijn met gedachten kost ongelooflijk veel energie. Helemaal als het gaat om malende piekergedachten, de grootste veroorzaker van uitstelgedrag. Dat zeurderige stemmetje in je hoofd (je innerlijke criticus), dat jou met zijn ‘ja-maar’ uit je concentratie en flow haalt. Dat maakt dat je je aan het eind van de dag zo uitgeput kunt voelen. Als je meer controle krijgt over je gedachten, heb je veel minder last van afleiding en veel meer energie. Een belangrijke wetmatigheid is namelijk: ‘Energy flows where the attention goes’: waar jij je aandacht op richt, daar gaat je energie naartoe.

Er bestaat een doeltreffende techniek om te voorkomen dat je gedachten met je aan de haal gaan en er energie weglekt. Merk je dat dat kritische stemmetje van zich laat horen, verwijs hem dan door naar het piekeruurtje. Zeg telkens tegen hem iets als: ‘Fijn dat je bezorgd bent, maar ik heb nu even geen tijd. Straks tussen vier en vijf uur heb ik alle aandacht voor jou.’ Hij komt misschien nog een paar keer terug, maar telkens herhaal je vriendelijk die boodschap. En je zult merken, als het vier uur is, hoor je het stemmetje niet meer.

Extra tijdverlies

Los van de tijd die opgaat aan al dat lezen, surfen en gepieker, krijg je bovendien te maken met extra tijdverlies doordat je na iedere verstoring weer opnieuw moet opstarten. Je kunt niet zomaar verder waar je gebleven was. Onderzoek heeft aangetoond dat het bij iedere onderbreking minstens 7 tot 15 minuten duurt voor je de focus van daarvoor weer terug hebt. Dus reken maar uit: tien onderbrekingen alleen al, kosten je zo twee improductieve uren per dag.

Concentratie en focus houden: doel, ritme en discipline

Concentratie is een soort combinatie van ritme en discipline gericht op een van tevoren duidelijk vastgesteld doel. Welke taken of activiteiten zijn voor jou nu werkelijk het belangrijkst? Waar wil je naartoe? Waar krijg jij energie van en raak jij van in een flow omdat je je passie leeft? Op basis daarvan stel je duidelijk je doel. Of je nu voor een bepaalde datum een nieuwe campagne wilt lanceren, een nieuw product in de markt wilt zetten, een bepaald project wilt afronden, een boek wilt schrijven of duidelijk wilt krijgen hoe je verder wilt met je bedrijf, het maakt niet uit, als je er maar een duidelijk concreet beeld bij visualiseert.

Vervolgens komt het aan op het ontwikkelen van discipline in het ritme van de dag. Zelf begin ik iedere dag met tijd voor mezelf: een meditatie of een fysieke work-out, en een gezond ontbijt. Omdat ik weet dat aandacht voor lichaam en geest, enorm helpt bij het concentreren. Ik begin daarna met mijn hoogste prioriteit en het liefst niet met het openen van mijn computer. Mijn mobiel gaat op stil en e-mail open ik bewust pas na de middag, want dat komt van anderen die zo hun eigen agenda hebben en haalt je helemaal uit je concentratie. Dan ben je niet meer bezig met wat voor jou belangrijk is en lekt er energie weg. En ja, dat is soms best lastig. Maar als het je lukt om vast te houden aan een vast dagritme, ontwikkel je vanzelf rituelen die je helpen te focussen en productief te blijven. Bovendien raken anderen er na verloop van tijd ook aan gewend en neemt het aantal externe onderbrekingen af. Ze weten: de ochtend is van jou, voor zaken die voor jou belangrijk zijn. En loopt iemand toch onverwacht je kantoor binnen, leg dan uit dat je nu even geconcentreerd bezig bent en spreek af wanneer je wel tijd voor hem of haar hebt.

Pomodoro-timemanagement techniek

De hele ochtend ononderbroken gefocust aan één ding werken, is natuurlijk onmogelijk. Onverstandig ook, want je hebt juist de afwisseling tussen inspanning en ontspanning nodig om alert en mentaal fit te blijven. De pomodoro-timemanagement techniek werkt heel efficiënt. Je deelt je werk op in deeltaken van 25 minuten (pomodores), zet de timer en gaat volledig geconcentreerd aan de slag. Daarna neem je een break van 3 à 5 minuten om je brein even rust te gunnen en te genieten van je bereikte subdoel. Die korte momentjes van niets doen geven veel ontspanning en maken je hoofd fit, zodat je daarna weer fris en opgeladen verder kunt. Na vier pomodores (2 uur werken) neem je een wat langere pauze van zo’n 15 minuten. Je zult merken dat je veel meer overzicht houdt, meer gefocust blijft, meer voldoening ervaart en simpelweg meer gedaan krijgt in minder tijd. Probeer het maar eens.

Meer artikelen over persoonlijke groei