De zin en onzin van persoonlijkheidstesten
09 februari 2021 
7 min. leestijd

De zin en onzin van persoonlijkheidstesten

De zin en onzin van persoonlijkheidstesten

Toen Albert op school zat, deed hij ooit een beroepskeuzetest. Uit de test kwam dat hij orthopedisch schoenmaker zou moeten worden. Hij is blij dat het niet zo gegaan is.

Hoe zinvol is het om een persoonlijkheidstest te doen? Welke test zijn goed? En kunnen de resultaten daadwerkelijk invloed hebben op je leven en je gedrag.

Persoonlijkheidstesten wekken veel nieuwsgierigheid op. Het is heel verleidelijk om een simpel testje te doen om meer over jezelf te leren. Sommige mensen willen bijvoorbeeld dolgraag weten welk Game of Thrones karakter ze zijn. En ze zijn er nog trots op ook.

De persoonlijkheidstest van 16 Personalities

Tonny Loorbach, Elon Musk

Voor de opname van deze podcast heeft Tonny de persoonlijkheidstest van 16 Personalities gedaan. Daaruit kwam dat hij de Architect is, hetzelfde persoonlijkheidstype als Elon Musk. Hij is er trots op.

De uitslag begint met: It can be lonely at the top. It is one of the rarest personality types and one of the most capable architects know this all too well. Er staan veel positieve dingen in, maar ook wat negatieve punten. Bij de architect staat bijvoorbeeld: Romantically clueless.

Tonny vond het een hele gave test. Je krijgt uitgebreid uitleg over je persoonlijkheidstype. Er zit een verslag van talloze pagina’s bij met hoe jij bent, hoe je reageert in sociale situaties, je liefdesleven, je carrière en nog allerlei andere gebieden in je leven.

Toen Tonny het las, realiseerde hij dat je leest wat je graag wil lezen, maar af en toe voelde het bijna autobiografisch. Hij vond het heel nuttig. Hij snapt dankzij de test beter waarom hij op sommige dingen heel goed gaat en op andere dingen juist heel slecht.

Persoonlijkheidstesten op de werkvloer

Tonny vindt het nuttig om dankzij een persoonlijkheidstest meer over zichzelf te leren, maar het is ook heel handig om zo de mensen in je team beter te leren kennen. Zo heeft het hele team van de IMU een keer een DISC-analyse gedaan. Daar kwam uit welke kleur je was: rood, geel, blauw of groen.

Op basis van zijn of haar kleur moest iedereen in een hoek van het kantoor gaan staan. Toen bleek dat er één kleur was die niemand had. De helft van het bedrijf was blauw. Veel mensen waren een ander type dan ze in eerste instantie dachten.

Je ziet door zo’n test hoe het team verdeeld is. Je ziet waar de krachten liggen en wat je nog mist in de organisatie. Ook weet je beter wat je bepaalde mensen beter wel kunt laten doen en wat je beter aan andere mensen kunt overlaten. Daarom is het heel nuttig om eens zo’n test te doen op het werk.

Wat heb je aan een persoonlijkheidstest?

In eerste instantie is een persoonlijkheidstest vooral leuk voor jezelf. Het gaat over een stukje bewustwording. Je wilt je als sociaal dier positioneren in de groep. Daar zijn persoonlijkheidstesten heel goed voor. Ze blijken vaak heel goed in staat te zijn om iets wat jij zelf hebt ingevuld nog beter te verwoorden.

Vaak voel je intuïtief wel redelijk aan hoe je in elkaar ziet. Maar als je het dan in de uitslag van een test ziet staan, geeft dat alsnog een goed gevoel. Soms krijgt het een beetje een horoscoop gehalte. Het gaat dan niet om de echte horoscopen, maar die in het gemiddelde magazine. Dat is zo algemeen, daar kan iedereen zich in vinden. Je wilt vooral een bevestiging dat je op de goede weg bent.

Er zijn veel verschillende persoonlijkheidstesten. Als je drie verschillende testen doet, zullen er vast een aantal dingen overeenkomen, maar ze zullen ook verschillen aangeven. Het is ook altijd de vraag hoe je getest wordt, wie de test uitvoert en hoe de test wordt geïnterpreteerd. Het gaat niet over wat er staat in de resultaten, maar hoe over jij het interpreteert.

De negatieve kant van persoonlijkheidstesten

Persoonlijkheidstesten kunnen je helpen inzicht te geven in je team, je eigen gedrag en je persoonlijkheid. Het kan je geruststellen en de ideeën die je over jezelf hebt bevestigen. Er zitten veel voordelen aan, maar er zijn ook nadelen.

Je bent meer dan de uitslag van een test.

Het nadeel aan persoonlijkheidstesten is dat ze soms voor assessments en sollicitaties worden gebruikt. Als je om die reden een baan niet krijgt, is dat veel te eenzijdig. Er zijn ook meerdere wetenschappelijke onderzoeken die aangeven dat persoonlijkheidstesten niet helemaal gevalideerd zijn.

De Myer Briggs test komt oorspronkelijk voort uit de filosofie van Carl Jung. Hij werkt met de vier elementen. Maar als je daar wetenschappelijk naar kijkt, is het bewijs voor die filosofie flinterdun. Toch gaan veel mensen door op de vier elementen van Jung.

Met persoonlijkheidstesten kom je op basis van statistieken tot bepaalde resultaten. Maar je bent geen statistiek. Je bent meer dan de uitslag van een test.

Wat je kunt leren van een persoonlijkheidstest

mood swings, emoties, blij, boos, verdrietig

Een persoonlijkheidstest wordt vooral nuttig als je hem voor jezelf doet om meer inzicht te krijgen in wat jouw kern is. Zo laat de DISC analyse zien wat jouw karakter is als je ontspannen bent, maar ook wat er met jouw persoonlijkheid gebeurt als je onder druk komt te staan. Dat is interessant om in te zien.

Als mensen onder druk komt te staan, komt er een ware aard naar boven. Ze gaan een paar goede eigenschappen overdrijven, waardoor het slechte eigenschappen worden. Een doorzetter wordt onder druk een drammer.

Misschien ben je wel een leidinggevende die zonder druk veel aandacht voor iedereen heeft en heel tolerant is. Maar zodra je onder druk komt te staan, word je heel kortaf, ga je snauwen en kun je heel hard zijn tegen mensen.

Daar is niets mis mee, zolang anderen het maar van je weten. Als iemand jou kent en weet dat je altijd vriendelijk bent en plots ben je heel kortaf, dan schrikt die ander daarvan. Daarom is het interessant om te weten hoe je reageert in bepaalde situaties.

Het Johari raam

Je kunt je persoonlijkheid zien door het Johari raam. Het Johari raam bestaat uit vier delen:

  • Een deel van jou is bewust. Je kent het zelf en je omgeving kent het ook.
  • Een deel is voor jou nog onbewust, maar anderen herkennen het wel. Dat is je blinde vlek.
  • Sommige dingen weet je wel van jezelf, maar de ander niet. Dat is je geheim.
  • Er zijn ook dingen die jij niet weet en anderen ook niet van jou. Dat is je onderbewuste.

De bedoeling van het Johari raam is dat jouw blinde vlek steeds duidelijker wordt voor jezelf. Daarnaast is het misschien wel zo eerlijk om een deel van jouw geheim te delen. Dan hoef je het niet meer bij je te dragen. Je wordt zo steeds transparanter.

Er zijn allerlei manieren om dat wat onbewust is steeds bewuster te maken voor jezelf. Je krijgt zo een makkelijker leven. Je hoeft dan geen geheimen te hebben of te schrikken als mensen jou confronteren met iets wat je zelf nog niet wist. Persoonlijkheidstesten kunnen je hierbij helpen. Maar goede gesprekken met dierbaren kunnen dat ook. Het leven zelf zorgt altijd voor bepaalde testen die je persoonlijkheid onder druk zetten en waardoor je meer over jezelf leert.

Je bent meer dan de uitslag van een persoonlijkheidstest

Alles wat wij nodig hebben op deze planeet is een antwoord op de twee belangrijkste vragen in ons leven. Wie ben ik? En wat wil ik? De eerste vraag is de belangrijkste reden dat persoonlijkheidstesten zo populair zijn. Maar laat je leven er niet van af hangen.

Je bent je persoonlijkheid niet.

Het is altijd mooi om de uitslag met een glimlach te ontvangen. Maar het is geen conclusie. Je bent je persoonlijkheid niet. Je persoonlijkheid is meer dan de uitslag van een test. Ga actief op onderzoek uit naar wie je bent. Vraag het ook eens aan mensen in je omgeving. Dat kan fantastische gesprekken opleveren.

Reactie plaatsen

Meer artikelen over persoonlijke groei