Positief blijven in een negatieve omgeving
12 mei 2020 
9 min. leestijd

Positief blijven in een negatieve omgeving

Met name door de Coronacrisis is er de laatste tijd veel negativiteit. Die was er misschien altijd al wel, maar door de beperkingen en het vele thuiszitten krijgen veel mensen een iets korter lontje. Dit kan komen door de omstandigheden, maar misschien ook doordat je de hele dag wordt overladen met nieuws over het coronaverhaal. Dat is eigenlijk allemaal negatief. Er zit heel weinig positiefs tussen. Daar worden mensen vanzelf ook negatief van.

Tussen al dit negatieve nieuws, willen we het nu juist hebben over positiviteit. Met name over hoe je nu kunt omgaan met negativiteit en zelf positief kunt blijven in een negatieve omgeving met negatieve mensen.

Door positief te blijven, kom je stukken verder dan door altijd maar negatief te zijn. De laatste jaren is er een nieuwe stroming ontstaan in de psychologie: positieve psychologie. Daar gaan we je meer over vertellen. Positieve psychologie is gericht op wat je nu precies moet doen om je goed te voelen in een negatieve omgeving.

Je kunt positieve psychologie indelen in verschillende manieren van gelukkig zijn:

  1. Gelukkig denken
  2. Je gelukkig voelen
  3. Je gelukkig gedragen
  4. Jezelf gelukkig ontwikkelen

Per stap gaan we je uitleggen wat het precies inhoudt en vooral hoe jij het precies kunt toepassen op je eigen leven.

Als je positief wilt blijven, begint het allemaal met de manier waarop je denkt. Positief denken kan knap lastig zijn, want je hebt gemiddeld ongeveer 50 gedachten per minuut. Zo’n 70% van die gedachten is negatief. Dat komt doordat ons oerbrein van oorsprong altijd gericht was op gevaar. Men moest alert zijn en altijd om zich heen kijken wat er allemaal mis kon gaan. Hierdoor was al snel 60% tot 70% van alle gedachten negatief gericht.

Hoewel ons tegenwoordig stukken minder bewust hoeven te zijn van gevaar dat zich plotseling voordoet, blijft ons brein erop ingesteld om te bedenken wat er allemaal mis kan gaan. Daarom moet je stevig in je schoenen staan als je besluit om positief te gaan denken. Je moet bereid zijn om te kijken naar wat er goed gaat in plaats van wat er niet goed gaat. Of iets positief of negatief is gaat nooit echt over de situatie, maar vooral over hoe jij naar de situatie kijkt.

Niet alleen de meeste gedachten zijn negatief, maar ook de meeste gesprekken die mensen voeren zijn negatief. Een gesprek is niet per se haatvol, maar je merkt dat de gemiddelde mens sneller een connectie met een ander mens maakt als ze dezelfde ergernis hebben. Samen ergens over klagen schept een band.

Veel mensen lopen ertegenaan dat hun omgeving negatief is, terwijl ze zelf juist hun best doen om positief te blijven. Dat kan bijvoorbeeld plaatsvinden binnen je familie. Ook veel ondernemers lopen tegen dit probleem aan. Als je een niet-ondernemende omgeving hebt, dan heb je het als ondernemer een stuk moeilijker. Als je zelf positief bent ingesteld en een fijne werkomgeving hebt, kan het flink vermoeiend zijn om terug te komen bij je familie of oude vriendenkring die alleen maar overal over zeurt.

Het kan heel goed dat je jouw oude omgeving ontgroeit bent. Dat zorgt voor lastige situaties. Ga je in dit geval afstand nemen of ga je ze proberen te vervormen? Dat tweede is meestal niet het beste idee.

Misschien ken je het wel. Je stapt een ruimte binnen en de sfeer die er hangt, is het best te omschrijven als een combinatie tussen een klaagmuur, grauwsluier en treurwilg. Je moet jezelf dan de vraag stellen of je daar nog wel bij wilt zijn. Dat is een hele moeilijke vraag, vooral als het om je familie gaat. Om je familie heb je immers niet gevraagd. Je vrienden, kennissen en mensen om je heen kun je wél uitkiezen. Wees er vooral gewoon eerlijk in. Je hoeft echt niet mee te gaan in het negatieve proces van de mensen om je heen. In sommige gevallen betekent dat dat het tijd is om afscheid te nemen.

De tweede stap naar een positief leven is jezelf gelukkig voelen. Dat doe je door positieve ervaringen voor jezelf te creëren. Bedenk je eens hoe jij jezelf gedraagt op het moment dat je gelukkig voelt. En ga je daar vervolgens ook naar gedragen. Je kunt jezelf bijvoorbeeld gelukkiger gaan voelen door je lichaamshouding, ademhaling of beweging te veranderen. Ook kun je andere acties gaan nemen. Je kunt bijvoorbeeld gaan sporten of je ochtenden op een andere manier inrichten. Bedenk voor jezelf wat voor gedrag je nu al kan doen, waardoor je jezelf meteen al beter gaat voelen.

Als je jezelf beter voelt, dan ga je ook anders denken. Dat leidt al snel tot de vraag: wat is er nu eerder, de gedachte of het gevoel. Eigenlijk begint alles met de kernovertuiging die je hebt over jezelf.

Het heeft niet smet je omgeving te maken hoe jij jezelf voelt. Of jij positief of negatief in het leven staat, begint met je kernovertuiging. Een kernovertuiging kan bijvoorbeeld zijn: “Ik kan de hele wereld aan!” Maar een kernovertuiging kan ook negatief zijn, bijvoorbeeld: “Ik ben niet goed genoeg.”

Je kernovertuiging heeft direct invloed op jouw perceptie. Je gaat vooral in je omgeving zien wat jij verwacht te zien. Dat noemen we selectieve perceptie. Als jouw perceptie positief is, heb je dus een positieve kijk op de wereld. Na de perceptie komt de interpretatie die je loslaat op een bepaalde situatie. Dat wat je ziet, ga je ook op een bepaalde manier invullen. Je gaat jezelf er vervolgens ook zo over voelen en er zo over denken. En uiteindelijk ga je jezelf er ook naar gedragen. Zo is de cirkel rond.

Wil je om kunnen gaan met de negatieve omgeving, dan zijn er vier reacties mogelijk. Je kunt ertegen vechten, ervoor vluchten, jezelf opsluiten of steun zoeken bij je omgeving. Het beste om te doen, is om dicht bij jezelf te blijven. En dat begint dus met weten wat jouw kernovertuigingen zijn.

Als je je gelukkig gaat gedragen, kun je je ook gelukkig gaan verbinden met de mensen om je heen waar je wel energie van krijgt. Je kunt heel lang teleurgesteld zijn en klagen over de mensen om je heen. Misschien zou je willen dat die mensen wat optimistischer zouden zijn. Het punt blijft dat ze dat niet zijn. En menselijk gedrag is heel moeilijk te veranderen. Mensen laten zich ook niet veranderen. Als je mensen probeert ergens van te overtuigen, zal 99,9% in de weerstand schieten.

Als je omgeving heel negatief is en je hebt geen zin om daar bij te zitten, dan kun je er iets van zeggen. Helaas is de kans klein dat je er een positieve reactie op krijgt. Mensen vinden het niet leuk om aangesproken te worden op hun gedrag. De kans is daarom groot dat er niets verandert.

Mensen laten zich wel beïnvloeden. In plaats van dat je tegen mensen in gaat, kun je ook het goede voorbeeld geven. Als je het maar lang genoeg volhoudt om niet mee te gaan in de negativiteit en het roddelen, dan gaan mensen dat vanzelf opmerken. Je zult dan zien dat mensen zich door jouw positiviteit laten inspireren. Het moeilijke aan dit alles is om jezelf af te schermen van alle negativiteit en je er niet door te laten beïnvloeden.

Negativity bias

Onderzoeken laten zien dat negativiteit voor veel mensen zwaarder weegt dan positiviteit. Dit noemen ze ook wel de negativity bias. Deze negativity bias zagen we bijvoorbeeld terug met de lancering van ‘De Online Marketing Tornado’. Daarmee is een gigantisch publiek bereikt, niet alleen maar de trouwe fans, maar ook een hele kritische massa. Iedereen die het boek kocht, was er positief over, maar er verscheen ook veel negativiteit online. Veel mensen die het boek niet kochten, hadden er toch een mening over en ze schuwden niet om deze mening in het publieke domein te gooien. Ondanks alle positieve reacties, pakken ook die negatieve reacties al snel de aandacht. Dat is iets waar je jezelf tegen moet wapenen.

Het is onmogelijk om onder alle negativiteit uit te komen. Het is echt iets van deze tijd. Dat zien we ook met de hele Coronasituatie. Als het recht op publicatie van nieuws alleen bij de regering en traditionele media had gelegen, dan hadden we heel ander nieuws en misschien zelfs andere maatregelen. Nu ligt het recht op publicatie bij de massa in de vorm van social media. Iedereen mag een mening hebben en deze ook online delen. Als er maar genoeg mensen op ingaan, gaat het ook nog eens viraal.

Waar heb je wél invloed op?

Omgaan met de negativiteit, begint met het accepteren dat het er altijd zal zijn. Op het moment dat jij iets doet wat opvalt en wat buitengewoon is. Als het er niet is, dan doe je waarschijnlijk niet iets wat buitengewoon is, maar hoor je bij het gemiddelde.

Als je weet dat je toch niets gaat veranderen aan de negativiteit van anderen, dan is de enige vraag die je jezelf kunt stellen: “Waar heb ik zelf invloed op?” Je kunt letterlijk en figuurlijk jezelf gelukkiger denken en je gelukkiger voelen door je zo te gaan gedragen. Je kunt je gelukkig verbinden en ook jezelf gelukkig ontwikkelen.

Om jezelf gelukkig te ontwikkelen, ga je stappen zetten om te groeien en te leren. Kijk eens naar de feedback die je krijgt. Je krijgt altijd feedback, want de wereld is altijd een weerspiegeling van jouw binnenwereld. In hoeverre kijk je naar de feedback en in hoeverre ben je bereid om juist naar jezelf te kijken en ook bij jezelf te blijven. En wat leer je daarvan?

Probeer in een flow te komen waarbij je zoveel mogelijk een aaneenschakeling van momenten creëert die jouw positiviteit benadrukken. Zo zorg je dat je positief blijft. En mocht je toch in een negatieve toestand terecht zijn komen, dan is deze flow de manier om er weer uit te komen.

Positiviteit door beweging

Er zijn verschillende stappen die je kunt gaan zetten om jezelf gelukkig te ontwikkelen. Vaak is het gewoon fysiek. Je kunt letterlijk naar buiten gaan en stappen gaan zetten. Door gewoon eens een wandeling te maken, zul je vanzelf zien dat je emotionele staat verandert.

Doordat je in deze tijd zoveel binnen zit en zoveel tijd met jezelf doorbrengt, kan het lastig zijn om altijd positief te blijven. De negativiteit kan zo sneller tot je doordringen. Als je jezelf in isolement houdt, komt de negativiteit sneller bij je binnen. Je voorkomt dit door uit deze omgeving te stappen en naar een sociale omgeving te gaan die wel positief is.

Een leuk feitje is dat de woorden emotie en bewegen heel erg op elkaar lijken als je ze helemaal terugzoekt naar waar het vandaan komt. Het woord ‘emotie’ komt van het Latijnse ‘mover’. Dat licht heel dicht bij ‘move’, oftewel jezelf in beweging brengen. In de entertainment wereld zien we dat nog steeds. Als je in het Engels zegt ‘you move me’, betekent dat dat iets je geraakt heeft.

Iets in beweging brengen en iets emotioneel maken, de woorden alleen al liggen heel erg dicht bij elkaar. In de praktijk zijn ze sterk aan elkaar gerelateerd. Het is bijna onmogelijk om heel chagrijnig te zijn, vervolgens een stukje te gaan hardlopen en daarna nog steeds chagrijnig te zijn. Datzelfde werkt ook als je naar de sportschool gaat of even yoga gaat doen. Als je beweegt, zorg je dat beide hersenhelften weer even maximaal met elkaar in verbinding staan. Dat verandert je emotionele staat. Je wordt er vanzelf positiever van.

Het kan zijn dat je de signalen van jezelf niet goed in de gaten hebt wanneer je mee dreigt te gaan in de negativiteit van anderen. In het begin kom je na een dag thuis en voel je je niet helemaal lekker in je vel, terwijl je niet zo goed weet waarom. Misschien gebeurt dit soms wel weken of maanden achter elkaar. Die negativiteit sluipt er zo vanzelf in.

Er zijn een paar kenmerken die je hebt als je meegaat in de negativiteit. Dit noemen we het ABCD’tje waarvan negatieve mensen de neiging hebben om te doen.

Anticiperen

Negatieve mensen denken vooraf al na over wat er mogelijk allemaal mis kan gaan. Dan ben je met de toekomst bezig en maak je je druk over wat er allemaal wel niet zou kunnen gebeuren. Als je gaat anticiperen in een negatieve zin, dan is dat al een signaal dat je in een negatieve bias terechtkomt.

Beheren

Negatieve mensen trekken alles naar zich toe. Ze denken dat alles aan hen ligt. Alles wat er aan ellende gebeurt, trekken ze zwaar op hun schouders en ze voelen zich er verantwoordelijk voor.

Catastroferen

Mensen in een negatieve flow hebben het tot een kunst verheven om van een mug een olifant te maken. Ze denken dat iets zo dramatisch is dat het nooit meer goed komt. Als mensen iets veel groter maken dan de realiteit, kan dat heel gevaarlijk zijn om in hun negatieve gedachtes meegesleurd te worden.

Dualiseren

Mensen die dualiseren zijn zwart-wit denkers. Dan zit je ook al snel in de negativiteit. Als je gaat dualiseren, zie je geen nuances meer. Het kan zijn dat je met dit soort mensen in welles-nietes discussies terechtkomt en voordat je het weet ga je meedoen met polariseren. Ook dan dreig je weer in een negatieve sfeer terecht te komen.

Het is belangrijk om de signalen te herkennen, zowel bij jezelf als bij een ander. Als je het herkent, kun je gaan kijken waar je zelf invloed op hebt en dat zelf gaan veranderen. Kun je het veranderen, doe dat dan ook meteen. Pak het aan en houd de positiviteit erin, want voor je het weet zit je zelf ook bij die negatieve groep.

Meer artikelen over persoonlijke groei