Accepteren in 5 stappen
13 mei 2019 
7 min. leestijd

Accepteren in 5 stappen

Accepteren kan je leren. Maar loslaten is één van de moeilijkste uitdagingen in het leven.

Het is wel één van de belangrijkste vaardigheden die je jezelf eigen kunt maken. Het accepteren van jezelf, anderen, gedachten, gevoelens en situaties geeft rust, geluk en grote mate van voldoening. Vind je het lastig om met verlangens, ongenoegen of pijnlijke emoties om te gaan?

In deze blog kan je alles leren over accepteren en hoe je daar in vijf stappen beter in wordt.

Wat is acceptatie?

Om te begrijpen wat acceptatie is, moet je eerst weten wat het niet is.

Acceptatie is iets anders dan opgeven en jezelf overleveren aan een houding van passiviteit en het-maakt-me-allemaal-niets-meer-uit.

Wanneer je iets accepteert, ben je juist moedig en actief. Je toont compassie voor jezelf.  Acceptatie betekent niet dat je datgene wat je accepteert leuk hoeft te vinden. Het betekent niet dat je je erbij moet neerleggen of er ‘vrede’ mee moet hebben. Je hoeft je angsten, eenzaamheid, moeilijke relatie(s), overgewicht, gebroken hart of onrecht dus zeker niet prima te vinden. In plaats daarvan kies je ervoor om de pijn er te laten zijn voor wat het is.

Is pijn een keuze?

Je geeft ruimte aan onaangename emotionele sensaties. Je staat jezelf toe om te zijn zoals je bent en om te voelen wat je voelt, ook al voel je schaamte of angst. Deze vorm van emotionele moed, neemt de pijn niet weg, maar vermindert wel het onaangename gevoel dat met verdrukking van emoties gepaard gaat. Je kunt je pijn accepteren of afwijzen. Dat is een keuze. Wanneer je pijn afwijst, zal hij versterken. Als je hem accepteert en doorleeft zal hij natuurlijk zijn weg vinden, zijn plaats krijgen en weer verdwijnen.

De oorzaak van jouw lijden

Volgens het Boeddhisme is het verlangen naar een andere realiteit datgene dat jouw lijden veroorzaakt. Wat ligt er in de diepe emotionele gronden van elk mens verscholen? Schaamte, een gevoel niet goed genoeg te zijn, zelfafkeer? Je ouders, leraren en de maatschappij vertellen je regelmatig dat je anders moet zijn, subtiel en soms minder subtiel. Je mag eigenlijk niet boos worden, emoties tonen is toegestaan, maar wel binnen bepaalde kaders. Je moet wel goede cijfers op school halen, en liever niet met je eten spelen enz.

Als je niet krijgt wat je wilt, als het leven niet gaat zoals je wenst, voel je pijn. Waarom? Omdat het voor jou een ‘bewijs’ is dat je niet goed genoeg bent. En daar verzet je jezelf tegen. Je verzet je eigenlijk tegen alles wat je pijn geeft. Maar het negeren van de pijn vergroot je lijden alleen maar. Volgens Carl Jung komt het  lijden dan ook voort uit “our unlived life – the unseen, unfelt parts of our psyche”.[1] Dat gedeelte van jouw innerlijke leven waarvan je verwijderd bent geraakt.

Hoe vaak steek jij je kop in het zand om maar geen slecht nieuws te hoeven horen? Hoe vaak grijp je naar de alcohol om pijnlijke gevoelens te onderdrukken of bepaalde gemoedstoestanden te manipuleren? Hoeveel manieren heb jij ontwikkeld om te ontsnappen aan het fundamentele gevoel dat je niet goed genoeg bent? In principe zijn er drie strategieën om je pijn te ontlopen. Vluchten, vechten of proberen te veranderen. Dat laatste doe je door te leren accepteren.

Je kunt je gevoelens gerust een tijd lang ontlopen, totdat je je realiseert dat het accepteren van de pijn je minder laat lijden dan je verzet ertegen. Aan jou de keuze. Of je accepteert je pijn, afwijzing, ziekte, verlies. Of je creëert nog meer lijden – voor jezelf en voor anderen – door er alsmaar tegen te vechten.

Maar hoe leer je te accepteren?

Accepteren is een werkwoord. Dat betekent dat je moet oefenen om beter te worden, zoals bij een sport of het leren spelen van een instrument. Het werkt niet zo dat je van de ene op de andere dag weet hoe je moet accepteren. Dit leerproces kent zijn ups en downs en natuurlijk kan dat weleens frustrerend zijn. Maar elke keer als je acceptatie oefent, wordt je er beter in. Je verandert en versterkt letterlijk de neurale netwerken in je brein. Accepteer de frustratie en de moeilijkheden die je ervaart met het oefenen van acceptatie. Hieronder lees je hoe je dat kan doen:

1. Realiseer je dat pijn en lijden onderdeel zijn van het leven

Pijn en lijden vormen een onderdeel van het leven. De mens is niet perfect. De wereld is niet perfect en je leven zal nooit perfect zijn. Door dit te realiseren, zet je de eerste stap richting werkelijke acceptatie. Iedereen heeft met dezelfde problemen te maken. Fysieke en emotionele pijn, imperfectie, ziekte, vermoeidheid, ouderdom en de dood horen bij het leven. In het Boeddhisme wordt dit lijden dukkha genoemd.

Mensen hebben de neiging om de vergankelijkheid van het leven te negeren. Met name wanneer we jong zijn, willen we niets weten van de eindigheid van dingen. Maar zolang we dit negeren, zullen we blijven lijden. Je hoeft niet altijd gelukkig te zijn of van elk moment te genieten. Soms is het leven gewoon niet leuk en dat is oké.

2. Stop met ontkennen

Ieder mens voert stilletjes een oorlog met zichzelf. We hebben allerlei nare emoties die we niet willen voelen. Verveling, eenzaamheid, een gebroken hart, verdriet, teleurstelling, pijn. De meeste mensen proberen ze weg te jagen met een smartphone, drank, drugs of sport. Je wilt geen pijn, je wilt blij zijn en het oneindige leven hebben.

Ook vermijd je vaak vurig die gevoelens en eigenschappen die je bij anderen zo sterk veroordeeld. Luiheid, afhankelijkheid, behoeftigheid. Maar wanneer je je best doet om iets niet te zijn (lui bijvoorbeeld), dan identificeer je jezelf er juist mee. Misschien werk je hartstikke hard, maar voel je je nog steeds een lui figuur. Terwijl, als je luiheid accepteert en het er laat zijn, dan kun je gewoon jezelf zijn. Je identificeert je er niet langer mee.

Dit is de paradox van acceptatie. Wanneer je accepteert wat is, ontstaat er pas ruimte, verandering en groei.

3. Leer loslaten

Je hecht jezelf aan van alles en nog wat. Je hecht jezelf aan mensen, spullen, ervaringen, gevoelens. Daarbij hecht je jezelf te zeer aan zinloze zaken en te weinig aan de zinvólle. Maar jouw verwachtingen over de dingen waar je waarde aan hecht, en jouw verlangens naar bepaalde zaken (materialistisch, seksueel of emotioneel), stellen je alleen maar teleur.

Acceptatie is leren loslaten. Laat je verwachtingen los. Laat dingen waar je geen controle over hebt los. Vraag jezelf eens af of je controle hebt over datgene waar je je zorgen over maakt. Heb je dat wel? Dan maak je een plan om er wat aan te doen. Laat perfectie los en stop met het vechten tegen de realiteit. Leren loslaten doe je onder andere door mindfulness te oefenen. Probeer de volgende oefening maar eens uit.

4. Mindfulness acceptatie: een oefening

Leren accepteren is een lichamelijk proces, geen cognitief proces. Uiteraard helpt het wel om bepaalde dingen te realiseren en in overweging te nemen. Maar uiteindelijk is het een proces dat plaatsvindt in je lichaam. De volgende mindfulness oefening is een fysieke oefening waarmee je je weerstand tegen onaangename situaties leert te verminderen.

  • Vind een rustige kamer en ga in meditatiehouding zitten of liggen. Als je zit, zorg dan voor een rechte rug en een ontspannen, maar actieve houding.
  • Sluit je ogen en haal een paar keer diep adem.
  • Ontspan je gezicht, je voorhoofd, je lichaam. Probeer al je spieren te ontspannen, maar blijf tegelijkertijd rechtop te zitten.
  • Richt je aandacht op je ademhaling. Voel hoe je buik naar voren beweegt op je inademing en naar achteren op je uitademing. Adem op een natuurlijke manier.
  • Doe een lichaamsscan van je hoofd tot je tenen. Waar voel je ongemakken of pijn?
  • Merk op wat er gebeurt als je je probeert te concentreren op die pijn. Is er een eventueel subtiele poging die je doet om de pijn weg te duwen? Probeer je het te blokkeren, te verzachten? Voel je angst?
  • Ervaar je bewustzijn als de zachte ruimte die de pijn omringt en laat de onaangename sensaties in dit bewustzijn zweven. Laat ze er gewoon zijn. Richt je nu nog eens op het gebied waar het pijn doet. Wat voel je? Brandt het? Steekt het?
  • Blijf onderzoeken met een vriendelijke, zachte aandacht.

5. Acceptance and Commitment Therapie

Acceptatie betekent niet dat je dingen niet kunt veranderen. Acceptatie en actie gaan hand in hand. Dat is de basis van Acceptance and Commitment Therapie.[2] Stel, je hebt overgewicht. Je kunt je lichaam op dit moment accepteren, zonder haat of zelfafwijzing. Maar tegelijkertijd kun je er iets aan doen. Uit zelfliefde ga je gezonde dingen eten en meer sporten. Acceptatie betekent niet altijd dat hetgeen wat je moet accepteren voor altijd hetzelfde blijft. Je kunt het heden accepteren, maar tegelijkertijd een open en realistische blik op de toekomst hebben.

Als je met een ACT-therapeut werkt, leer je te luisteren naar wat je tegen jezelf zegt. En dat is vaak schokkend. Hierdoor leer je steeds beter inzien of een probleem direct actie nodig heeft of dat het geaccepteerd moet worden voor dit moment. Ongezond, ingesleten gedrag of gedachtepatronen worden op die manier verbroken.

Acceptatie leidt niet tot plezier, maar wel tot geluk

Leren accepteren is niet bijzonder leuk. Het geeft je geen direct plezier of genot zoals een hamburger met frietjes, een koud glas bier of een gepassioneerde vrijpartij. Maar wanneer je leert omgaan met ongemak en onaangename gevoelens, krijg je iets zeer waardevols terug, en dat is het besef van de overvloedigheid van de dingen en het leven zoals het is, juist omdat alles tijdelijk en eindig is. Leren accepteren leidt tot onvoorwaardelijke liefde voor jezelf. En dát ben je waard.

Hoe ga jij om met acceptatie? Laat hieronder jouw reactie achter. Alvast veel dank voor het delen!

[1] https://www.goodreads.com/quotes/1366986-our-suffering-comes-from-our-unlived-life–the-unseen-unfelt-parts

[2] https://www.act-emdrcentrum.nl/act/

Meer artikelen over persoonlijke groei